Fixie & Growie
Aan de slag met mindset!
Home
Over mindset
Producten
Links
Tips voor thuis en op school
Contact
Over Het TalentenLab
Tips voor thuis en op school

Gelukkig kun je een kind helpen bij het ontwikkelen van een groeimindset. Bedenk wel dat de overgang van een vaste mindset naar een groeimindset niet eenvoudig is. Alles wat het kind eerder het liefst vermeed, zoals uitdagingen aangaan, fouten maken en inspanningen leveren, moet het nu ineens omarmen. Dat is best spannend en een kind kan jouw hulp er goed bij gebruiken.
Hieronder vind je verschillende tips waarmee je een kind kan helpen bij het ontwikkelen van een groeimindset. Mochten aanpassingen in het pedagogische klimaat rondom het kind niet voldoende zijn, dan biedt het Werkboekje Mindset wellicht oplossing. Meer informatie vind je onder 'Producten'.


Wat zeg je tegen een kind?

Iedereen weet dat je het zelfvertrouwen van een kind stimuleert door het complimenten te geven. Toch schuilt hier een addertje onder het gras. Sommige goedbedoelde uitspraken van ouders en leerkrachten kunnen namelijk een vaste mindset in de hand werken, doordat ze gericht zijn op 'vaststaande' kwaliteiten of intelligentie. Denk aan complimenten als: "Jij hebt echt een wiskundeknobbel", "Weer een 9, wat ben je toch slim!" of "Jij bent het voetbaltalent van de familie".
Natuurlijk vinden kinderen het heerlijk wanneer ze om hun kwaliteiten geprezen worden. Het geeft hen een kick, maar deze is slechts van tijdelijke aard. Zodra deze kinderen obstakels tegenkomen, zoals een onvoldoende voor een toets of een verloren sportwedstrijd, verdwijnt hun zelfvertrouwen als sneeuw voor de zon. Wanneer je slim en goed wordt genoemd als alles lukt, wat ben je dan als het misgaat?
Zorg dus dat je termen als 'slim', 'knap' en 'natuurtalent' vermijdt wanneer je kinderen prijst. En leg vooral geen nadruk op snelheid en perfectie ("Wauw, je was als eerste klaar en had niet één fout!"), want dit zijn de 'vijanden' van de groeimindset. Daadwerkelijk leren kost tijd en moeite en het maken van fouten is onmisbaar om vooruit te komen!
Moet je complimenten dan achterwege laten? Zeker niet! Prijs een kind zoveel je wilt, maar richt je op het groeiproces. Bewonder vooruitgang, prijs hard werken en oefenen en complimenteer doorzettingsvermogen. Op deze manier stimuleer je een groeimindset, waarbij kinderen leren genieten van uitdagingen en plezier krijgen in de inspanningen die ze hiervoor moeten leveren.

Focus op het proces
Maak punten en resultaten minder belangrijk en richt je op het proces dat het kind doormaakt. Prijs doorzettingsvermogen, de aanpak van het kind en zijn inzet. "Jammer dat je niet tevreden bent met die 6 voor rekenen op je rapport. Want kijk eens: je hebt een 'goed' voor inzet! Ik ben hartstikke trots op je!" Vraag een kind regelmatig wat hij geleerd heeft en laat hem vertellen hoe hij dat voor elkaar heeft gekregen.

Focus op inspanning
Maak het kind duidelijk dat het niet gaat om de beste, de slimste of de snelste zijn, maar om de inspanning die je levert om iets te bereiken. Richt je complimenten op hard werken en oefenen: "Als je net zo hard blijft oefenen als vandaag, dan zul je zien dat je dit muziekstuk steeds beter gaat spelen!" Zorg er op school voor dat het kind lesstof krijgt die is afgestemd op zijn niveau, zodat hij dagelijks kan ervaren dat het leveren van inspanningen noodzakelijk is om verder te komen. Vertel waar jijzelf moeite voor hebt moeten doen en wat je daarmee hebt bereikt.

Focus op groei
Laat het kind zien dat je gelooft in de groeimogelijkheden van talenten en intelligentie en laat het kind zijn eigen groei ervaren: "Jammer dat je je tafeltoets niet hebt gehaald, maar kijk eens: vorige keer had je er 8 goed en nu 15! Zie je hoe je vooruit bent gegaan door extra hard te oefenen?" Zorg dat het kind zich niet vergelijkt met anderen, maar zich richt op het verbeteren van zichzelf en het behalen van zijn eigen doelen. En natuurlijk: 'vier' iedere vooruitgang die het kind boekt door hard te werken.

Focus op leren
Sta model voor 'een leven lang leren' en vertel het kind hoe je jezelf steeds bent blijven ontwikkelen. Geef het kind mogelijkheden om nieuwe dingen te leren, zonder dat hij het gevoel heeft direct de beste te moeten zijn. Geef het kind inzicht in de vaardigheden die hij nog moet ontwikkelen (bijvoorbeeld zich concentreren of hulp durven vragen) en help hem bij het aanleren ervan.

Focus op het leren van fouten
Laat het kind zien dat ook jij geregeld fouten maakt en vertel wat je ervan hebt geleerd. Geef het kind de kans om fouten te maken, dus ruim niet alle obstakels voor hem uit de weg. Help het kind van een fout een leermoment te maken. Zoek samen op welke fouten de held (sporter, popster e.d.) van het kind heeft gemaakt in zijn of haar carrière en ontdek hoe hij of zij daar beter van geworden is.

Fixie & Growie
Natuurlijk kun je het kind ook inzicht geven in de mindsettheorie van Carol Dweck. Vertel hem op een begrijpelijke manier over de vaste mindset en de groeimindset en de gevolgen daarvan. Je kunt hierbij gebruik maken van Fixie en Growie. Fixie heeft een vaste mindset en ziet overal problemen. Growie zet deze problemen om in kansen. Bespreek allerlei situaties met het kind en laat het verwoorden hoe Fixie hierop zou reageren en vooral: wat Growie zou zeggen en doen. Het kind oefent zo op een speelse manier het denken vanuit een groeimindset!

"Nog niet"
De Engelse taal heeft een prachtig woord dat de focus automatisch op groei en ontwikkeling legt: "yet". Door dit woord toe te voegen aan negatieve ('vaste') uitspraken van een kind, geef je voortdurend aan dat je gelooft in de ontwikkelingsmogelijkheden van het kind: "I'm not good at math." - "Yet", "I tried this and I couldn't do it." - "Yet". In het Nederlands klinkt "nog niet" minder vloeiend, maar deze woorden helpen een kind wel degelijk om de aandacht te blijven richten op vooruitgang.